"Klassieke generatie"

Zelf ben ik rijtechnisch gevormd in Duitsland in de jaren ‘80, werkend op de gerenommeerde dressuurstal van Rick Klaassen in Hilden, waar ook veel bekende Nederlandse ruiters trainden. Ik denk vaak nog terug aan die tijd en realiseer me dat er in de afgelopen veertig jaar meer is veranderd op rijgebied dan in de decennia daarvoor. Het grote voorbeeld voor iedereen die toen dressuur reed was de legendarische Dr. Reiner Klimke, met zijn lichte en ongedwongen rijstijl. Vraag daar nu eens naar…weinigen kennen hem nog…

Soms laat ik aan mijn leerlingen filmpjes zien van de oude meesters, in de hoop dat zij daar dezelfde inspiratie uit putten als wijzelf destijds. Maar al gauw realiseer ik me dat die trillende zwart-wit filmpjes bij de meesten niet erg aanspreken. Gewend als ze zijn aan spectaculaire beelden van grootdravende paarden op bombastische muziek. Ik geef ze geen ongelijk. Er is zoveel veranderd. Een hele nieuwe generatie is tot de sport toegetreden. Jonge mensen met moderne interesses en een leefstijl die daar bij hoort. Daar is niets verkeerd aan. Er is veel in positieve zin veranderd. Door nieuwe technieken en inzichten is op sommige punten het paardenwelzijn ingrijpend verbeterd. Het harnachement is veel moderner geworden en je ziet geen paarden meer op stand staan. Ook de paarden zelf zijn atletischer geworden en kunnen daardoor het werk gemakkelijker aan.

Maar naast alle leuke en spannende nieuwe dingen is er ook veel verloren gegaan. De oude beroepsruiters waren vakmensen, die een jarenlange opleiding achter de rug hadden. De “meesters” die verantwoordelijk waren voor de instructie namen de tijd om de kennis en ervaring stap voor stap in te prenten. Daar was absoluut geen haast bij. “Reiten lernt man nur durch Reiten” was het motto. En dat gold ook voor de opleiding van de paarden. Een jong paard werd zeer zorgvuldig aan het rijden gewend en pas nadat het paard volledig vertrouwd was, werd met de volgende fase begonnen. Het commerciële belang van snelle verkoop speelde minder en daarom was klaarstomen met behulp van trucs en tricks niet interessant.

"Meer belang aan de klassieke principes van balans en ontspanning"

Ook het rijden zelf was anders dan nu. Er werd meer belang gehecht aan de klassieke principes van balans en ontspanning- en het woord "spektakel" kwam niet in ons vocabulaire voor. In de verzamelde draf zat niet het modieuze “wippertje” wat je tegenwoordig veel ziet onder het motto “passage-achtig draven”. Wij noemden dat “zweefpas”. Ook de vrolijke discodreun ontbrak in de wedstrijdring. Voor de moderne toeschouwer zou het misschien een saaie bedoening zijn, maar de toeschouwers van destijds hielden hun adem er voor in.

Het zou een goede zaak zijn als we in het moderne rijden de goede elementen van de klassieke konden overnemen. Een beetje minder haast en wat minder spektakel zou het rijden en ook het welzijn van de paarden ten goede komen. Aan de druk van de commercie en het grote geld kan alleen door de juryleden tegenwicht geboden worden door andere accenten te leggen bij de beoordeling. Ook in de opleiding van instructeurs kan veel verbeterd worden. Je kunt in een paar avonden instructeurscursus nu eenmaal niet het niveau bereiken van de oude reitmeisters. Daarnaast is er natuurlijk een kwestie van smaak van het publiek. Ook de toeschouwers moeten leren zien waar het écht om gaat in onze sport, maar dat kan alleen als iemand het goede voorbeeld geeft en daarvoor beloond wordt.